Początek treści

wróć...Nieznany dokument filmowy z procesu wachmanki obozu na Przemysłowej.

„Wizja lokalna” to tytuł filmu dokumentalnego, jaki powstał jesienią 1972 roku, gdy w Łodzi trwał proces jednej z wachmanek obozu na Przemysłowej, Eugenii Pol (1923-2003). W filmie bierze udział sama oskarżona oraz kilkoro byłych więźniów obozu. Jednym z planów jest historyczny teren obozu, na którym twórcy zarejestrowali szczegółowe wspomnienia ocalałych, jak podczas wizji lokalnej – stąd tytuł filmu. Drugim planem jest cela w areszcie, skąd te same zdarzenia interpretuje 49-letnia oprawczyni. Zarówno wypowiedzi Pol jak i ocalałych nie są opatrzone żadnym komentarzem – sama forma dokumentu buduje dwutorową, równoległą narrację, ofiarując widzom przestrzeń do subiektywnych wniosków.

Reżyser - Zbigniew Kamiński - podejmując temat zestawienia opowieści Eugenii Pol z wersją ofiar, był studentem Wydziału Reżyserii łódzkiej PWSFTviT. Film młodego twórcy, wyprodukowany przez Telewizję Polską, nie doczekał się prezentacji dla szerokiego grona, żadnej premiery, emisji na małym ekranie, nie przygotowano mu nawet napisów początkowych ani końcowych. Powędrował na półkę Archiwum TVP.

Na początku istnienia Muzeum Dzieci Polskich – ofiar totalitaryzmu nie było kluczowych danych o „Wizji lokalnej”, żadnych dat i nazwisk, poza tym, że taki film w ogóle powstał. Pracę na planie i kilkudniowy pobyt w Łodzi wspomina do dziś Urszula Grenda, ocalała z Poznania, która naprowadziła nas na pierwszy trop, dzięki czemu jesienią 2021 roku Muzeum Dzieci Polskich odnalazło kopię filmu i uzyskało licencję na pierwszą publiczną prezentację. Dużą pomoc otrzymaliśmy od Jadwigi Skawińskiej, pełniącej wówczas funkcję kierownika produkcji filmu. Premiera odbyła się 1 grudnia 2021 roku w sali kinowej Łódzkiego Domu Kultury, w dniu 79. rocznicy utworzenia obozu na Przemysłowej.

Obecnie mamy wiedzę o kulisach powstania „Wizji lokalnej” i możliwość prezentacji tego unikatu na naszej stronie. Odnosząc się do treści filmu, warto wziąć pod uwagę, że jego realizacja przypadła na pierwszy etap procesu Eugenii Pol, kiedy stawiano jej zarzuty związane z zabójstwem sześciorga małych więźniów, a finalnie w roku 1976 Sąd Najwyższy podtrzymał wyrok skazujący ją za współudział w zamordowaniu dwóch dziewczynek.
W więzieniu spędziła 19 lat. Sprawa jej kilkuletniego procesu, częstych zmian zeznań świadków oraz emocji towarzyszących każdej rozprawie do dziś jest polem wielu rozbieżnych opinii i pozostawia badaczy w poczuciu bezsilności wobec braku niezbitych dowodów.

Niestety, nie wszyscy ocalali występujący w „Wizji lokalnej” są rozpoznani, jeśli więc odnajdujecie Państwo twarze swoich krewnych lub znajomych, uprzejmie prosimy o informację.

Tytuł: „Wizja lokalna”,
reżyseria: Zbigniew Kamiński
zdjęcia: Marek Jóźwiak
montaż: Hanna Kłoskowska
kierownik produkcji: Jadwiga Skawińska
produkcja - Telewizja Polska, 1972.

W filmie wystąpili byli więźniowie obozu na Przemysłowej:
Emilia Kamińska, Urszula Grenda, Apolonia Beda, Gertruda Nowak, Jan Woszczyk, Adam Dzięgielewski.